Nieuws - Tijd voor Taal!


Tijdens de landelijke Week van de Alfabetisering lanceerde Bibliotheek Midden Brabant in samenwerking met ROC, MST, Contour de Twern en de gemeente Tilburg het Taalnetwerk. De Bibliotheek wil krachten van organisaties bundelen om tot een gezamenlijk Plan van Aanpak Laaggeletterdheid te komen.

Een vijftigtal professionals uit twintig verschillende organisaties die zich direct en indirect met laaggeletterdheid bezig houden, kwamen op 9 september in bibliotheek ’t Sant bijeen voor de lancering van het Taalnetwerk. “Ik geloof in de kracht van samenwerking. Samen kun je zoveel meer betekenen voor de laaggeletterden in onze stad”, opende Peter Kok de conferentie.” Samen verzorgen de Bibliotheek Midden-Brabant, het ROC, het MST en Contour de Twern een breed scala aan cursussen voor 1500 laaggeletterden in Tilburg. Hiermee bereiken we slechts zeven procent van de naar schatting 23000 mensen tussen de 16 en 65 jaar die moeite hebben met lezen, begrijpen en gebruiken van relatief eenvoudige teksten, in digitale vorm of op papier, vervolgt Kok. “Onze ambitie is om gezamenlijk veel meer mensen uit deze doelgroep te bereiken en het percentage deelnemers aan taalactiviteiten in Tilburg met 30 procent te verhogen.”

Laaggeletterdheid is taboe

Cubiss, een organisatie die bibliotheken ondersteunt en adviseert, onderzocht in welke mate de gemeente Tilburg te maken heeft met laaggeletterdheid. De resultaten van het onderzoek laten zien dat naar schatting 21000 tot 23000 mensen in de leeftijd van 16 tot 65 jaar in Tilburg laaggeletterd zijn. Dit is 12 tot 14 procent van de Tilburgse bevolking. Landelijk ligt dit percentage op 11 procent. Vrouwen in de leeftijd van 30 tot 55 jaar vormen een kwetsbare groep. Tilburg kent 4000 laaggeletterden in deze categorie. Opvallend is dat 75 procent van alle laaggeletterden autochtoon is. “Die 1500 deelnemers aan onze taalactiviteiten zijn veelal van allochtone komaf, slechts een half procent is autochtoon”, vertelt Peter Kok. “Juist die autochtone laaggeletterde is veel moeilijker te herkennen. Mensen schamen zich of durven voor zichzelf niet te erkennen dat ze laaggeletterd zijn. Er rust een enorm taboe op. Het is belangrijk om juist deze doelgroep te bereiken, om hun participatie in de samenleving te vergroten.”

Dat taal een belangrijk middel is om deel te kunnen nemen aan de samenleving weet ook Geran Rooijakkers. Rooijakkers is een van de twaalf taalambassadeurs van de Stichting ABC, een stichting die de belangen van laaggeletterden wil behartigen. Rooijakkers komt uit een taalarm gezin en is laaggeletterd. Jarenlang leefde ze in een isolement. “Ik bracht mijn zoon naar school en dronk koffie bij een vriendin. Dat was het zo’n beetje wel”, vertelt ze. Dat Geran nauwelijks kon lezen en schrijven beperkte haar in veel dingen. Formulieren kon ik niet invullen, bijsluiters van medicijnen kon ik niet lezen, een treinkaartje kopen bij een automaat was heel lastig en als ik in een vreemde stad was, verdwaalde ik omdat ik de straatnaamborden niet kon lezen. Pas toen ik als leesmoeder op de school van mijn zoon de kinderen uit groep 5 niet meer kon helpen met lezen, stortte ik in en werd ik me bewust van mijn probleem. Op mijn 38-e ben ik opnieuw naar school gegaan om bij het ROC te leren lezen en schrijven en het heeft mijn wereld enorm vergroot. Nu, als taalambassadeur, kom ik overal!”

Herkenbaarheid van laaggeletterdheid blijkt niet alleen voor de doelgroep zelf lastig. Ook voor professionals is laaggeletterdheid lastig te herkennen, waardoor het moeilijk wordt om mensen door te verwijzen naar de juiste taalactiviteit. Dit probleem erkent ook de Stichting Lezen & Schrijven. Deze stichting zet zich in om de laaggeletterdheid in Nederland te bestrijden en ontwikkelde de Taalmeter, een instrument om laaggeletterdheid te herkennen. Tijdens de conferentie Tijd voor Taal  lanceerde de Stichting Lezen & Schrijven het Plan van Aanpak Laaggeletterdheid, dat Tilburg kan inzetten om de geletterdheid onder de bevolking te vergroten. De aanpak bestaat uit drie projecten: Taal voor het Leven, een scholingstraject dat gericht is op alle laaggeletterden door middel van een lokaal netwerk, Taal voor Thuis, een project dat ouders leert hoe ze de taalontwikkeling van hun kind kunnen stimuleren en EVA, Educatie voor Vrouwen met Ambitie. Dit project heeft tot doel de basisvaardigheden en economische zelfstandigheid van vrouwen te verhogen. Het project  EVA is inmiddels van start gegaan bij Feniks, stedelijk centrum voor emancipatie in Tilburg.

Taalakkoord

“Tilburg heeft een grote ambitie als het gaat om het aanpakken van laaggeletterdheid”, bevestigt Nanneke Tuerlings, directeur school voor educatie en inburgering van het ROC in Tilburg. Tuerlings streeft naar een Taalakkoord waarin gemeente en werkgevers samenwerken om laaggeletterdheid aan te pakken. “Er heerst, ook onder werkgevers, nog veel onwetendheid over laaggeletterdheid, terwijl zevenenvijftig procent van de laaggeletterden werkt. Het is moeilijk om de doelgroep te herkennen en door te verwijzen naar de juiste plek. Het is daarom van groot belang om onze krachten te bundelen en een gezamenlijke ambitie te creëren om laaggeletterdheid in Tilburg aan te pakken. Ik zou dat willen doen door het inzetten van de Taalmeter, het opzetten van diverse taalhuizen en anonieme taalpunten in de stad, en het gericht werven en scholen van taalvrijwilligers. Ik denk dat we op deze manier belangrijke stappen kunnen zetten.”

Wethouder Marcelle Hendrickx, aan wie de plannen werden gepresenteerd, is ‘blij’ dat er vanuit de stad zelf aandacht komt voor laaggeletterden. “Zelf was ik vrij laaggeletterd in het laaggeletterd zijn”, bekent ze. “Pas toen ik voor deze conferentie in gesprek ging met laaggeletterden via de Stichting ABC, besefte ik wat deze mensen meemaken en hoeveel het me brengt om geletterd te zijn. Het is zo ontzettend belangrijk om hier aandacht aan te besteden. Als overheid moet je hierin actief participeren, je laten voeden door organisaties en hen in staat stellen om deze groep te helpen. Ik vind het geweldig dat het initiatief hiertoe vanuit de stad zelf is gekomen. De gemeente speelt hierin een kartrekkende rol om organisaties te verbinden. We doen in Tilburg heel veel goede dingen, maar we zijn er nog lang niet. Ik vind dat we met elkaar voor deze groep het maximale moeten doen wat we kunnen doen, en met de lancering van het Taalnetwerk is een hele belangrijke eerste stap gezet.”

De landelijke Week van de Alfabetisering vond plaats van 7 tot en met 13 september. De Stichting Lezen & Schrijven nam het initiatief tot deze week om de aandacht te vestigen op het probleem van laaggeletterdheid. In het kader van alfabetisering vonden maar liefst  5.623 activiteiten plaats in heel Nederland.   

  Tekst en foto’s door Ilse Spijkerman

The following two tabs change content below.
Avatar

Corine Kaijim

Avatar

Laatste berichten van Corine Kaijim (toon alles)