Nieuws - Pionieren in de Kennismakerij


Onlangs ontving ik een delegatie van de Bibliotheek Turnhout in de Kennismakerij, de proeftuinbibliotheek waar ik als programmamaker werk. Hun prangende vraag: leg ons het concept Kennismakerij eens uit. Wat wordt er zoal gedaan in de Kennismakerij en, misschien belangrijker nog, waarom? Ook Turnhout is op zoek naar de invulling van de Bibliotheek Nieuwe Stijl. Omdat wij al een jaar ‘onderweg’ zijn, is de Kennismakerij een logische locatie om op onderzoek te gaan.

Door: Eef van Eerdewijk, programmamaker de Kennismakerij

De Turnhoutse zoektocht deed me denken aan een uitspraak van Trendwatcher Richard van Hooijdonk tijdens het symposium Kennis = Kracht.

“Als een organisatie niet in staat is om zelf ‘disruptive’ te denken en te handelen, dan zullen anderen dat voor je doen. Letterlijk vertaald betekent ‘disruptive’ ontwrichtend of ordeverstorend. Maar niets is ingewikkelder dan verandering. In ieder geval is de maatschappelijke opdracht van bibliotheken juist in deze kantelende wereld actueel. Laat de wereld begrijpen wat er aan de hand is, tover jezelf om tot etalage van de toekomst. Zo’n omslag is extreem lastig, het is een kwestie van experimenteren, van falen, van vallen en opstaan. Blijf om je heen kijken, richt je radar op de buitenwereld.”

Het is bijna paradoxaal om op deze wijze naar de bibliotheek te kijken. De bieb als ‘het hipste jongetje van de klas’, de aanvoerder, de koploper. Het imago van de bieb is voor velen nog steeds stoffig en tuttigheid ten top. Toch heeft de Bibliotheek Midden-Brabant in mijn ogen een grote stap gezet ‘to disrupt’ door de opening van de Kennismakerij, inmiddels één jaar geleden.

Met de opening van deze proeftuinbibliotheek in de Tilburgse Spoorzone is een belangrijke tussenstap gezet naar de verhuizing van de bieb naar de Lochal in dit gebied. Al pratend over onze start, dacht ik terug aan dat moment en vroeg mezelf af: hadden wij als programmamakers eigenlijk wel een duidelijke opdracht? Uiteraard was er erg veel aan vooraf gegaan om tot deze proeftuin te komen, maar bij dat deel was ik nog niet betrokken. Van ons werd verwacht programma te maken, nieuwe manieren te vinden om invulling te geven aan de podiumfunctie van de bibliotheek en tegelijkertijd verbindingen te leggen in het gebied. Onder de pijlers ‘ontdekken, ontspannen, ontwikkelen en ontmoeten’ ging de Kennismakerij van start op een locatie middenin een ‘gebied in ontwikkeling’. Het interieur geheel in stijl van – misschien niet voor de hand liggend materiaal – bergen samengeperst oud papier. Symbolisch voor de transitie van de bibliotheek? Van collectie naar connectie. Tijdens het bezoek van de Turnhoutse collega’s werd me gevraagd hoe wij te werk gaan. Hoe doe je dat dan, programma’s en activiteiten verzinnen en realiseren? Nou, vooral door veel te praten. Met iedereen die binnenwandelt, bezoekers van activiteiten en met medegebruikers van het gebied. Welke wensen, ideeën, actuele thema’s ‘leven’ er? Wie wil daar iets mee? En hoe krijgen we dat voor elkaar? Door verbindingen te leggen, samenwerkingspartners te zoeken en alles binnen de functies van de bibliotheek in onze maatschappij: kennis delen en verhalen vertellen. We zoeken hierbij grenzen op (en overschrijden die soms een beetje).

Het allerbelangrijkste van dit proces: de terugkoppeling en evaluatie van alle activiteiten. Wat ging er goed en – vooral! – wat ging er minder goed en waardoor komt dat? Zo ontdekken we wat ‘Bibliotheek Nieuwe Stijl’ is en moet gaan zijn. Wat we in de Kennismakerij doen is – in mijn ogen – typerend voor Tilburg. Managementtermen als ‘bottom up’ en ‘out of the box’ hoor je soms te vaak op één dag, maar zijn tegelijkertijd tekenend voor de stad en de potentie van het gebied.

Terugkijkend op één jaar Kennismakerij, durf ik te concluderen dat we goed bezig zijn en dat we blijven leren. We geven stapje voor stapje en soms in een sneltreinvaart vorm aan de Bibliotheek Nieuwe Stijl. Met succesvolle activiteiten als ‘Armoede Leeft Niet’, ‘Puur Gelul’, de ‘WYSIWYG337’ Geekborrel, Silent Stories (tijdens festival Mundial) en Fuck You? (over seksuele zelfbeschikking).
Een van de belangrijkste conclusies tijdens de jaarevaluatie, is dat er eigenlijk maar één vorm van programmeren in de Kennismakerij niet lukt. Dat zijn de ‘ouderwetse’ – en door de meeste bibliotheken veel geprogrammeerde – lezingen. Best disruptive.

The following two tabs change content below.
Avatar

Corine Kaijim