Nederland Leest: inwoners in gesprek over duurzaamheid

Dialoogavond over duurzaamheid in de Bibliotheek Oisterwijk tijdens leescampagne Nederland Leest

Wat kun je zelf doen om duurzamer door het leven te gaan? Die vraag stond een maand lang centraal tijdens de leescampagne Nederland Leest. Om mensen aan te zetten tot denken en praten over het thema ‘duurzaamheid’, organiseerden bibliotheken ook allerlei activiteiten. In iedere gemeente werden daarbij weer andere lokale partners betrokken. Luc Spiegels van de Duurzame Energie Coöperatie Oisterwijk: “Met een aanmatigende preek krijg je mensen niet in beweging. Inspirerende verhalen delen, werkt veel beter. De Bibliotheek kan daar een mooi platform in zijn.”

Geschenkboek en leestips van lokale expert

Nederland Leest is een landelijke leescampagne, waarbij dit jaar het thema ‘duurzaamheid’ centraal stond. Alle bibliotheekbezoekers kregen daarbij het boek Winterbloei cadeau, een bundel met natuurverhalen van Jan Wolkers. Om iedereen te inspireren zich verder te verdiepen in het thema, kwam de Bibliotheek Midden-Brabant ook met een speciale themacollectie over duurzaamheid. Deze collectie werd samengesteld door Joop van Hezik (biodiversiteitsexpert en oud-wethouder Oisterwijk), die zijn leestips toelichtte in een korte video.

 

Een podium voor kennis en verhalen

Eén van de Bibliotheken met een volle Nederland Leest-activiteitenagenda, was de Bibliotheek Oisterwijk. Programmamaker Rose Noël organiseerde samen met lokale partners onder meer een Winterbloei-voorleeswandeling met vrijwillig boswachter Frans Kapteijns, een Inspiratiepodium Café de Tijd, een duurzaamheidsmarkt en een dialoogtafel over natuurbeleving.

Ook was er een dialoogavond in samenwerking met het Global Goals Genootschap Oisterwijk, een burgerinitiatief waarvan Joop van Hezik voorzitter is. Deze avond vond plaats op Wereld Filosofie Dag, en het thema ‘duurzaamheid’ werd passend ingeleid met een essay van Van Hezik en een beschouwing van Hans Pijnaker. Daarna werd er op het podium ruimte vrijgemaakt voor een discussie met zes panelleden, die zich in Oisterwijk op heel uiteenlopende manieren inzetten voor een duurzamere gemeenschap.

Van Hezik: “We hebben bewust gekozen voor een mix van lezingen en een paneldiscussie. Als je wil dat duurzaamheid niet alleen wordt gevangen in beleid maar echt iets van de gemeenschap wordt, dan is het cruciaal dat we in de openbaarheid met elkaar de dialoog aangaan. Voor het discussiepanel hebben we ook gezocht naar Oisterwijkers met heel verschillende achtergronden: van klimaatactivist tot wethouder, van natuureducator tot zorgmanager. Dat leverde verrassende nieuwe dwarsverbanden op.”

In het discussiepanel zat ook Luc Spiegels, lid van de Duurzame Energie Coöperatie (DEC) Oisterwijk: “Het is me te makkelijk om een aanmatigende toon aan te slaan tegen mensen in wiens leven duurzaamheid eigenlijk niet zo’n thema is. Met een bestraffende preek breng je mensen niet in beweging; ik geloof veel meer in het delen van kleine, persoonlijke verhalen over een duurzame leefstijl. Lukt het om iemand daarmee te inspireren om een eerste, kleine stap te zetten, dan wordt iemand daarna vanzelf verder aan het denken gezet: ‘Beetje raar dat ik nu heel bewust omga met mijn energierekening, maar toch nog drie keer per jaar de wereld over vlieg.’ ”

De Bibliotheek is volgens Spiegels een plek die een mooi podium kan bieden aan inwoners met inspirerende verhalen. “Die persoonlijke verhalen kun je in een bibliotheek dan ook verrijken met meer theoretische informatie, aan de hand van boeken uit de collectie bijvoorbeeld, of door een expert uit te nodigen als spreker.” Voor het nieuwe energieloket geopend werd tijdens de Nederland Leest-duurzaamheidsmarkt, koos DEC als locatie ook bewust voor de Bibliotheek in Tiliander: “Deze plek is nu echt wel een hotspot voor Oisterwijk: zeer laagdrempelig, iedereen kan hier binnenlopen.”

Met jong en oud in gesprek

In Hilvarenbeek wist de Bibliotheek samen met een aantal lokale partners jong en oud te betrekken bij Nederland Leest. Zo las Michiel van der Sanden op vijf locaties in de gemeente voor uit de verhalenbundel Winterbloei van Jan Wolkers, muzikaal begeleid door het trio H2M. José Hesselmans woonde de voorleesmiddag bij in Den Hondsbosch in Esbeek:

“Ik vind duurzaamheid een belangrijk thema, dus interessant om al deze verhalen over de natuur te horen. Ik kan me nog herinneren dat mijn kinderen Jan Wolkers moesten lezen voor de lijst. Leuk om nu zelf naar verhalen van hem te luisteren. Mooi ook dat de Bibliotheek dit soort activiteiten organiseert: het is weer eens iets anders dan een potje kaarten!”

Om ook kinderen aan het denken te zetten over duurzaamheid, zette programmamaker Mai van Limpt van de bibliotheek samen met de Vereniging Natuur en Milieu het educatieve project Klimaatmakers op. Bij de start van het project ontvingen alle basisschoolleerlingen van groep 7 en 8 in de gemeente Hilvarenbeek een gratis exemplaar van de spannende ‘klimaatthriller’ Borealis. Half november maakte de schijfster van dit boek, Marloes Morshuis, een tournee langs al deze klassen. Morshuis ging met de jonge ‘klimaatkanjers’ in gesprek over duurzaamheid, en daagde hen uit om mee te denken over oplossingen voor het klimaatprobleem:

Schrijfster Marloes Morshuis in gesprek met 'klimaatkanjers' van de Torenlei in Esbeek
Leerlingen van de Torenlei in Esbeek denken samen met schrijfster Marloes Morsbeek na over klimaatoplossingen