Mannenemancipatie als bindmiddel tegen geweld

Mans genoeg-avond in de Bibliotheek LocHal

“De bibliotheek is een neutrale plek om gevoelige onderwerpen bespreekbaar te maken”

 

Het was maar de vraag of er genoeg publiek af zou komen op de Mans Genoeg–avond over mannenemancipatie. Onderwerp van gesprek was geweld tegen vrouwen. En de centrale vraag die daarbij gesteld werd: ‘Wat kun je daar als man tegen doen, terwijl je zelf geen dader bent?’ Ondanks dat gevoelige onderwerp zat de tribune van de Kennismakerij in de Bibliotheek LocHal op donderdagavond 26 september vol. Vol met vrouwen, en verrassend genoeg ook vol met heel veel mannen.

Feniks, emancipatie expertise centrum in Tilburg, organiseert sinds maart 2019 om de paar maanden een Mans Genoeg-avond in de Bibliotheek Midden-Brabant. Deze reeks bijeenkomsten is onderdeel van een tweejarig project gesubsidieerd door het Oranjefonds, waarin steeds een andere kant van het thema mannenemancipatie wordt belicht. Deze samenwerking met Feniks sluit goed aan bij de andere programmering van de Bibliotheek over emancipatie in al haar facetten (zie overzicht onderaan dit artikel).

Dat uitgerekend deze Mans Genoeg-avond met zo’n gevoelig en taboedoorbrekend onderwerp als geweld tegen vrouwen veel publiek trok, stemde de organisatie en de samenwerkingspartners hoopvol. Gerda de Vries van Feniks: ,,Als meer dan een derde van het publiek man is op dit soort avonden, dan is het een succes.”

Niet-daders spelen een belangrijke rol

Met hun aanwezigheid toonden de mannen in de zaal zich al geïnteresseerd in het onderwerp. Maar de meesten bleken toch nog onder de indruk van hoe weinig zij zich eigenlijk nog bewust waren van de omvang en onderliggende oorzaken van het probleem, en van hun eigen rol daarin. ,,Het idee van ‘ach, zo doen mannen nu eenmaal’ daar moeten we vanaf”, klonk het na afloop.

Ook emancipatie-wethouder Rolph Dols van de gemeente Tilburg was onder de indruk van de rol die de niet-daders spelen bij het in stand houden van het geweld. ,,Ik zeg tegen mijn dochters weleens dat ze zich anders moeten kleden als ze uitgaan, maar het zijn juist de mannen die we meer moeten aanspreken op hun gedrag.”

Een kwestie van mannen, niet van vrouwen

De cijfers over geweld tegen vrouwen liegen er niet om. In Nederland krijgt 45 procent van de meisjes na haar vijftiende te maken met (seksueel) geweld. En van de 10 daders zijn er 9 man. Maar de meeste mannen zijn geen dader. Juist die groep mannen werd tijdens deze Mans Genoeg-avond geconfronteerd met hun eigen rol. Want, stelde hoofdspreker en oprichter van Emancipator Jens van Tricht, juist deze mannen kunnen iets doen tegen het geweld. ,, Vrouwen kunnen het probleem van geweld niet oplossen als dat vooral door mannen wordt gepleegd.  Maar veel mannen zeggen: ‘Ik doe dat niet, dus hoezo moet ik daar iets aan veranderen?’ Door ons met elkaar te verbinden met anderen kunnen we er wel degelijk iets aan doen. Het helpt al als je gewoon eens andere mannen aanspreekt op hun grensoverschrijdende gedrag.”

Met video’s liet Van Tricht zien wat het schadelijke effect is van de verkeerde stereotypering van mannelijkheid. Een verkeerde stereotypering is bijvoorbeeld dat het stoer is om seksistische grappen over vrouwen te maken en dat een man weinig emoties moet tonen. Voor vrouwen opkomen zou daar dan niet bij horen. ,,Maar om voor vrouwen op te kunnen komen, moet je juíst stilstaan bij je mannelijkheid”, benadrukt Van Tricht. ,,Net als dat racisme niet zozeer een kwestie is van zwart maar van wit, zo is dit ook een kwestie van mannen en niet van vrouwen.”

Gevoelige onderwerpen bespreekbaar maken

Tijdens de bijeenkomst waren ook vertegenwoordigers van Stichting Stop Straatintimidatie, Stichting NO Thanks, Blauwe Maan – Hulp na onvrijwillige seks en misbruik en Veilig Thuis Midden-Brabant aanwezig om deel te nemen aan het gesprek. Zij vertelden ieder over hun ervaringen en pogingen om tot een oplossing tegen het geweld te komen.

Lieke Lorea Gaminde Bruers van Stichting Stop Straatintimidatie stelde aan de kaak dat de gemeente Tilburg nog geen laagdrempelig meldpunt heeft voor (seksuele) straatintimidatie. ,,Het gaat ons niet zozeer om de boete die je daders op kunt leggen. In eerste instantie gaat het erom het bespreekbaar te maken.” De Bibliotheek leent zich volgens haar uitermate goed voor dit soort avonden. ,,Het is een fijne ontmoetingsplek, maar anders dan in de kroeg. Het is niet alleen een centraal punt om kennis en inspiratie op te doen. Het is ook een publieke ruimte waar we allemaal gelijkwaardig kunnen zijn. Dat maakt dit een neutrale plek waar je je veilig kunt voelen om je uit te spreken.”

En dat de Mans Genoeg-avonden daadwerkelijk iets in beweging zetten, blijkt ook uit het feit dat de avonden nieuws opleveren (artikel Brabants Dagblad 27-09-2019). De gemeente gaat na de avond de mogelijkheden na om het meldpunt voor (seksuele) straatintimidatie actief in te zetten. En de wethouder sprak zich uit tegen bepaalde attracties op de kermis.

Meer aandacht voor mannenemancipatie in de Bibliotheek

Nieuwe Mans Genoeg-avonden

Om de paar maanden is er een Mans Genoeg-avond in de Bibliotheek LocHal, waarbij we steeds een andere kant van het thema mannenemancipatie belichten. Zoek voor aankomende data en thema’s in onze online agenda op ‘Mans Genoeg’.

#MeToo MeetUp

Was #MeToo een heksenjacht of begin van een wereld zonder seksuele intimidatie? Die discussie voerden we in het najaar van 2018 tijdens de #MeToo MeetUp in de KennisMakerij. Bekijk onderstaande terugblik (video) op deze avond met bijdrages van o.a. ‘twitterfeministe’ Justine van de Beek en huisarts en emeritus-hoogleraar Toine Lagro-Janssen.

Expertmeeting mannenemancipatie

Jens van Tricht van Emancipator was eerder te gast in de KennisMakerij, tijdens een expertmeeting over mannen en emancipatie. Bekijk de onderstaande video en lees hier de reacties van de deelnemers.