Leesavontuur op de bso: spelenderwijs kennismaken met boeken

“Hoe meer leeskilometers, hoe beter de leesvaardigheid, hoe leuker kinderen lezen vinden en hoe groter hun woordenschat,” vertelt Ank Joosen (Relatiemanager onderwijs). Bibliotheek Midden-Brabant ontwikkelde het project ‘Leesavontuur op de bso’ en drie kinderopvangorganisaties in Loon op Zand haakten graag aan. Via het project vergroten de kinderen hun leestalent én hun leesplezier – buiten de school.

“Bij het bevorderen van leesplezier op onze locaties ging de aandacht tot nu toe vooral uit naar nul- tot zesjarigen. Ik heb er altijd voor gepleit om het niet los te laten na die leeftijd,” vertelt Sansin Yilmaz. Ze is manager bij Kinderopvang KMB, één van de organisaties die deelneemt aan het project. “Mijn grote wens was dan ook om op de bso iets met taal te doen. Dankzij een financiële bijdrage van de gemeente Loon op Zand is daar nu ruimte voor.”

Leesavontuur

Het project Leesavontuur bestaat uit twee series van ieder tien workshops. Kinderen van zes bso-locaties zijn er in november 2018 mee begonnen. De workshops zijn aangepast aan de leeftijd en belevingswereld van de kinderen, en bovendien mogen de kinderen zelf kiezen of ze – na een leuke introductie door medewerkers van de bso – aan de workshops meedoen. “Het is de bedoeling dat kinderen er ongemerkt iets van opsteken,” legt Ank Joosen uit. Tijdens de eerste ronde van het Leesavontuur zeiden de kinderen verbaasd tegen haar: maar we lézen helemaal niet! “Het gaat ongemerkt, bijvoorbeeld door te koken op basis van een recept of de instructies te lezen bij experimentjes en proefjes die ze doen.”

Ontdekkend leren

Door de workshops moet het leren voor de kinderen een soort ontdekkingstocht zijn. Op die manier krijgen ze meteen 21e-eeuwse vaardigheden mee, zoals samenwerken, kennis opdoen, ICT gebruiken, reflectie, probleemoplossend denken en creativiteit. Dat zie je bijvoorbeeld bij één van de workshops, waar kinderen samen een digitale krant maken. Ze leren bronnen op internet kritisch te beoordelen, waardoor ze weten hoe ze op zoek moeten naar betrouwbare informatie.

Tijdens het Leesavontuur maken kinderen vooral kennis met heel veel boeken; dat staat voorop. Ook dat gebeurt op een speelse manier – Ank noemt de ‘boekensushi’ als voorbeeld. “Bij sommige restaurants komt de sushi langs via een transportband”, legt ze uit. “Bij deze activiteit komen er heel veel boeken langs, doordat kinderen ze aan elkaar doorgeven. Soms stopt ‘de band’ en beantwoorden ze allerlei vragen over het boek dat ze dan vast hebben.”

Structureel aandacht voor lezen

Ook de pedagogisch medewerkers op de bso spijkeren tijdens het project hun kennis bij. Zo leren ze bijvoorbeeld hoe ze lezen op een aantrekkelijke manier kunnen presenteren, over de digitale component die veel boeken tegenwoordig hebben, of over de vele typen kinderboeken die er zijn. Ank: “Soms is leesplezier bevorderen niet meer dan het juiste boek vinden voor het kind.”

Samen met serviceorganisatie Cubiss ontwikkelde de Bibliotheek naar aanleiding van ‘Leesavontuur op de bso’ een coachingstraject voor pedagogisch medewerkers van de bso’s. Zo worden er in de Bibliotheek teambijeenkomsten over lezen voor hen georganiseerd. Op deze manier worden de medewerkers enthousiast gemaakt en geïnspireerd om structureel aandacht te besteden aan leesbevordering. Daarnaast kunnen de pedagogisch medewerkers gebruikmaken van een strippenkaart die Cubiss aanbiedt, zodat ze als het project is afgelopen ook nog ondersteuning kunnen vragen aan leesconsulenten van de Bibliotheek.

Duizend woorden

Goswin van Cubiss hoopt dat lezen op de bso de normaalste zaak van de wereld wordt. Ze droomt van pedagogisch medewerkers die zo boeiend voorlezen dat zelfs boekenhaters niet anders kunnen dan luisteren. Of van wigwams op de bso waarin kinderen zich lekker even kunnen terugtrekken om een boek te lezen. Of misschien komt er, vergelijkbaar met de sport-bso, nog wel eens een verhalen-bso. Ze is ervan overtuigd dat lezen ook op de bso een plek verdient. “Want het is nooit genoeg.” Om dit te onderstrepen, halen zij en Ank allebei hetzelfde onderzoeksresultaat aan: “Door dagelijks vijftien minuten te lezen, kunnen kinderen hun woordenschat uitbreiden met duizend extra woorden per jaar.”

Dit artikel verscheen eerder – in een andere vorm – op de website van Cubiss. Hier kun je het originele artikel teruglezen.

Redactie namens de Bibliotheek Midden-Brabant door Iris – Oog voor Tekst.